زندگی نامه ی فارنهایت

به من چه ربطي دارد در رابطه با فارنهايت بنويسم؟ راستش را بخواهيد هيچ ارتباطي ندارد فقط بخاطر اينکه در بخش آمار سايت متوجه شدم بعضي از همزبانان عزيز، اين مطلب رو جستجو کرده اند و به وبلاگ من آمده اند در رابطه با او نوشتم. البته اين موضوع را از قبل مي دانستم اما بالاخره يک روز برايم سوال شد چرا اينجا؟ اين شد که رفتم به سايت گوگل و "زندگي نامه ي فارنهايت" را جستجو کردم. تنها چيزي که فکر نمي کردم اين بود که در دنياي اينترنت ايراني، در رابطه با اين موضوع کسي چيزي ننوشته باشد. اما خب چيزي ننوشته بودند و وبلاگ من بعنوان وبلاگ اول براي اين عبارت قرار داده شده بود. اين شد که تصميم گرفتم زندگي نامه ي اين بنده خدا فارنهايت را هم رو کنم تا کمکي عظيمي به جامعه علمي کشور کرده باشم. و علاوه براين، نه تنها دِين خودم را به ميهن اسلامي و شهيد پرورم ادا کرده باشم بلکه يک چيزي هم طلبکار شده باشم. حالا اين چه ربطي به شما دارد؟

زندگی نامه ی فارنهایت

در چهاردم ماه مي سال 1686، دانيل گابريل فارنهايت فيزيکدان بزرگ آلماني در بندر ساحلي (گي دَنسک/Gdansk) در قلمرو پادشاهي پروشا متولد شد. اين شهر ساحلي اکنون در کشور آلمان واقع است. خانواده فارنهايت بازرگان بودند و به همين دليل مسافرت هاي بسياري در اروپاي شمالي داشتند. جد پدري فارنهايت در شهر (روستک/Rostock) زندگي مي کرده است و تحقيقات نشان مي دهد که اصليت خانواده او از شهر (هيلدشيم/ Hildesheim) بوده است. در سال 1650پدربزرگ دانيل از شهر (نيفف/ Kneiphof) به شهر ديگري بنام (دنزيگ/ Danzig) نقل مکان ميکند؛ در آنجا ساکن ميشود و به بازرگاني مي پردازد. پسر او، دانيل فارنهايت (پدر دانيل گابريل که موضوع همين مقاله است) با بيوه زني بنام رانچ کُنکُرديا ازدواج ميکند که دخترِ يکي از تاجران شهر دنزيگ بوده است. پدر او صاحب پنج فرزند (دو پسر، سه دختر) بوده است که دانيل گابريل بزرگترين آنها بود.

در سال 1702 زماني که فارنهايت 16 سال بيشتر نداشت پدر و مادر خود را از دست داد. والدين او بخاطر اينکه تصادفا قارچ سمي خورده بودند جان خود را از دست دادند. وي در همين سال در شهر آمستردام، آموزش هايش را براي پرداختن به بازرگاني آغاز کرد و بيشتر عمر خود را در اين شهر سپري کرد. با وجود اينکه او به بازرگاني روي آورده بود به علوم طبيعي نيز علاقه داشت و همين سبب شد تا مطالعات و آزمايش هايي را در همين زمينه شروع کند. از سال 1707 به بعد، او به شهر هاي برلين، هال، ليپزيگ، درسدن، کپنهاگن و همچنين زادگاهش که برادرش هنوز در آنجا بود مسافرت کرد. در همين زمان وي با

گاتفريد ليبنيز(فيلسوف و رياضي دان آلماني)، کريستين ولف و اُل رُمر در تماس بود. در سال 1717، فارنهايت در شهر لاهه که پايتخت هلند است مقيم شد. در اين شهر وي با ساختن فشارسنج، ارتفاع سنج و دماسنج

به تجارت شيشه آلات پرداخت. دماسنج های او از اعتبار و اعتماد بالایی برخوردار بودند. تا زمان او در ساخت دماسنج از شیشه های کروی استفاده میشد تا اینکه او توانست شیشه های استوانه ای را بسازد. باوجود این، روش او برای ساخت دماسنج جیوه ای تا هجده سال مانند رازی پنهان ماند که البته دلایل تجاری داشت. از سال 1718 به بعد نيز، در رابطه با علم شيمي در شهر آمستردام سخنراني هاي داشت. در سال 1724، به انگلستان رفت و عضو انجمن سلطنتي شد. تا پايان عمر پنجاه ساله خويش ازدواج نکرد و در شانزدهم سپتامبر 1736، در شهر لاهه درگذشت. او را در کليساي (کلوسترکرک/Kloosterkerk) بخاک سپردند.

مقیاس فارنهایت

طبق مقاله ای که فارنهایت در سال 1724 نوشت، مقیاس دماسنج خود را بر اساس سه نقطه ثابت دمایی تعیین کرد. پایین ترین نقطه ثابت را با استفاده از مخلوطی به تعادل رسیده از کلورید آمونیاک (نوعی نمک)، آب و یخ خشک معین کرد. به این ترتیب که دماسنج جیوه ای یا الکلی را در این مخلوط قرار داد و ماده درون دماسنج به پایین ترین نقطه ی خود رسید. بر روی دماسنج در این نقطه علامت 0 °F درج شده بود. دومین نقطه ی ثابتی که برای خواندن دماسنج انتخاب کرد نقطه ای بود که در سطح آب، یخ شروع به شکل گیری می کند. در کنار این نقطه نیز 32 °F درج شد. سومین نقطه ی ثابت که 96 °F بود دمای طبیعی بدن انسان بود که در آن دماسنج، زیر بغل یا درون دهان قرار می گرفت.

گابریل دانیل فارنهایت نقطه ی جوش جیوه را 600 درجه فارنهایت (مقیاس دماسنج اختراع خودش) ثبت کرد. او با چندین دماسنج کار کرد و متوجه شد که آب نیز 180 درجه بالاتر از نقطه انجماد به نقطه جوش میرسد. بعدها مقیاس و درجه بندی فارنهایت مورد تجدید نظر قرار گرفت تا از نقطه ی انجاد تا جوش دقیقا و همیشه 180 درجه محاسبه شود. البته بخاطر همین ارزیابی مجدد در درجه بندی ِ دماسنج او، امروزه دمای بدن انسان 98.6 درجه فارنهایت تعیین میگردد، درحالی که در زمان فارنهایت و بر روی دماسنج خود او 96 درجه محاسبه شده بود. لازم به یاداوری است که دماسنج فارنهایت از 0 تا 212 درجه بندی شده است.

فارنهایت از دماسنج خود برای تعیین نقطه جوش بسیاری از مواد استفاده کرد و متوجه شد که تغییر فشاراتمسفر بر نقطه جوش مواد اثر مستقیم دارد. از دیگر مواردی که از اینگونه آزمایش ها استنتاج کرد پدیده ابر-انجماد یا سوپرکولینگ است. در این پدیده، آب بدون تبدیل شدن به یخ تا نقطه ای پایین تر از نقطه ی انجماد سرد میشود. این پدیده را در آب های زیر سطحِ یخی قطب های شمال و جنوب شاهد هستیم؛ در آب های قطبی درجه آب از منفی 18 درجه تا 38 درجه سانتیگراد متغییر است اما آب تنها در سطح یخ می بندد جایی که با هوا در تماس است.

در اروپا تا زمانی که هنوز درجه بندی سلسیوس معین نشده بود از فارنهایت استفاده میشد؛ اما امروزه در تمامی اروپا از سلسیوس استفاده می کنند. لازم بذکر است که درجه بندی فارنهایت اکنون در ایالات متحده آمریکا مقیاس متداول محسوب میشود. از مزیت های این نوع مقیاس دمایی اینست که بیشتر استفاده های معمولی دارد به این معنی که مثلا درجه های منفی بی استفاده در آن وجود ندارد.

منابع :

زندگی نامه گابریل دانیل فارنهایت - انگلیسی

زندگی نامه فارنهایت در ویکیپدیا – انگلیسی

زندگی نامه فارنهایت - انگلیسی

زندگی فارنهایت در دانشنامه های جهانی - انگلیسی

پیوند های مرتبط:

مقیاس فارنهایت (دانشنامه ویکیپدیا) - پارسی

یکاهای دما (دانشنامه رشد) - پارسی

معرفی انواع دماسنج - پارسی

معرفی انواع فشارسنج - پارسی

پدیده ی اَبَر-انجماد یا سوپرکولینگ - پارسی

Comments

  1. من واقعا لذت میبرم وقتی میبینم جوانان میهن اسلامی اینقدر فکر علم و خدمت به مملکت هستند. اجرت با امام علی النقی!

    ReplyDelete
  2. به پروردگار وبلاگ نویس ها ایمان آور

    http://blogodism.blogspot.com

    ReplyDelete
  3. آیا میپندارید که چون گفتید ایمان آوردیم جزو ایمان آورندگانیم و مورد آزمایش قرار نخواهید گرفت؟ همانا مومنان لینک دهندگانند

    ReplyDelete
  4. سلام
    بابا انقدر از من تعریف نکن خودم رو خراب میکنم ها.
    شهرت بد چیزی هستش.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular Posts